Filmformaten

Een uitgebreid overzicht van de verschillende filmformaten vindt u in het
"smalfilm specificatie overzicht".

Adobe Reader vereist: adobe

9.5mm film

9.5mm film

Pathé introduceerde eind 1922 haar huisbioscoop: "Le Cinema chez Soi", die zij de
Pathé Baby noemde. Men versneed hiervoor 35mm film tussen de perforaties in drie
banen en kwam op 9.5mm uit.
Aanvankelijk was alleen sprake van een projector. Het grijpermechanisme was haast
identiek aan dat van de Lumière Cinematograph uit 1895.
Het apparaat gaf een bijzonder steady beeld en een opmerkelijk hoge lichtopbrengst
voor een lampje van 6 Watt.
Men kon cassettes met 10 of 15 meter 9.5mm film kopen of huren.
Middels kervingen in de filmstrook kon een mechanisme in werking worden gesteld
waardoor een beeldje, meestal de titels, een aantal seconden stilgezet kon worden.
Zodoende kon een cassette veel langer duren dan normaal.

9.5mm films naar dvd

 

9.5mm telt nog steeds een grote schare enthousiastelingen.
In 1938 werd 9.5mm geluidsfilm geïntroduceerd
tegelijkertijd met de Pathé Vox geluidsprojector.
Er worden nog steeds nieuwe 9,5 mm toestellen gemaakt
of omgebouwd. Ook de onbelichte film blijft beschikbaar,
zij het telkens van ander fabrikaat.
In Nederland bestaat een club: "Cine 9,5 Nederland"
die een '9,5 Bulletin' voor haar leden uitgeeft en
bijeenkomsten houdt.

 

16mm film

16mm film

Kodak kon niet achterblijven bij Pathé en sloeg in 1923 reeds terug met het 16mm
formaat, aanvankelijk aan beide zijden geperforeerd.
In de onderlinge strijd om de amateurmarkt beriep Pathé zich er op dat 9½mm met
midden-perforatie een veel economischer gebruik maakte van het filmoppervlakte.
Ook haar apparatuur was goedkoper.
Zodoende kon zij in latere jaren stellen dat zij de beeldkwaliteit van 16mm tegen
de prijs van 8mm kon leveren.
Kodak stelde daar weer tegenover dat middenperforaties bij ontwikkelen strepen
door het beeld konden veroorzaken en dat bij projectie een misslag van de grijper
het filmbeeldje kon worden beschadigd. Ook zou haar beeldkwaliteit beter zijn.

Kodak introduceerde namelijk het omkeer-ontwikkelproces met variabele tweede
belichting. Hierdoor was het niet meer noodzakelijk van negatieffilm een positieve
print te laten maken. Kodak stelde dat hiermee de kosten tot 1/6 van het
negatief/positief proces waren teruggebracht.
Bovendien zou de omkeerfilm minder korrelig zijn.
Later werd een geluidsspoor aan één zijde van de film aangebracht.
Deze eenzijdig geperforeerde film werd in 1932 door de
SMPE als standaard aanvaard.

8mm (dubbel 8) film

8mm fim

In 1930 pionierde Kodak in Amerika al met het idee om filmkosten drastisch te
reduceren. Door middel van een ingewikkeld mechanisme werden vier
beeldjes geperst op het oppervlak van één 16mm beeldje.
Naast deze Kemco Home Movie camera werd ook een bi-formaat projector
uitgebracht voor 16mm en 1/4 x 16mm.

Kodak kwam in 1932 met de genadeklap voor dit en andere amateurformaten
door 16mm film in tweeën te splitsen en het resulterende halve 16mm beeld weer
in tweeën te delen.
Daartoe werd het aantal perforaties verdubbeld. Het z.g. dubbel 8 formaat leverde
dus vier maal zoveel beeldjes op eenzelfde lengte 16mm film op.
Rollen van 7,5 meter 16mm film werden in de ontwikkelcentrale door midden
gespleten en aan elkaar geplakt.
Het een en ander betekende wel dat de filmamateur na eerst één zijde van de
16mm film volgeschoten te hebben, deze moest omdraaien om de andere helft op
te nemen. Talloze filmers raakten de tel kwijt en vergaten of ze op de eerste of
tweede helft zaten en draaiden de film nogmaals om met het gevolg
dat een zijde dubbel belicht werd.

Super-8 en Single-8 film

super 8 film

8mm onderging in 1965 ook een transformatie. Het filmbeeld werd met 50% vergroot
door gebruik van kleinere verticale perforaties.
De zogenaamde super 8 film werd geleverd in 8mm cassettes,
later in 1973 met magnetisch geluidsspoor. Fuji kwam met single-8.
Voor semi-professioneel gebruik was er dubbel super 8mm dat ongesplitst op 30
en 120 meter 16mm spoelen werd geleverd.
De emulsies waren tegen die tijd zo verbeterd dat super 8mm dezelfde kwaliteit gaf
als het vooroorlogse 16mm. Het verdrong 16mm grotendeels uit de amateurmarkt.